աշխատանքներ

Օրգանական հանածո վառելի

Օրգանակն հանածո վառելիքի մասին անգլերեն լեզվով

Օրգանական հանածո վառելիք. վառելիքի և էներգիայի հիմնախնդիրը մարդկության առջև ծառացած կարևոր հարցերից մեկն է։ Արդյունաբերության և գյուղատնտեսության արտադրական կարողությունների ընդարձակման, նոր արտադրաեղանակների ներդրման, ձեռքի ծանր աշխատանքի վերացման համար անհրաժեշտ է վառելիքի և էլեկտրաէներգիայի արտադրության մշտական աճ։ Հազարամյակներ առաջ իրար հետ շփելով փայտի երկու կտոր՝ մարդն առաջին անգամ կրակ ստացավ, խորհրդավոր կրակ, որից այնուհետև մնաց անբաժան։ Դրանից սկսած՝ մինչև ժամանակակից գերհզոր հրթիռային շարժիչների ստեղծումը, մարդն անընդհատ փնտրել է ուժի և էներգիայի աղբյուրներ։ Դարեր շարունակ պարզագույն սարքերում որպես բանող ուժ օգտագործվել է մարդկանց և կենդանիների մկանային ուժը։ Այնուհետև մարդը կարողացել է իրեն ծառայեցնել շարժվող ջրի էներգիան։ Որպես առաջին ջրամեքենա կարելի է հիշատակել ոռոգման նպատակով օգտագործվող ասորեստանյան և եգիպտական շերեփանիվները։ 11-րդ սկսած՝ հատկապես եվրոպական երկրներում հողմաղացների ձևով օգտագործվել է քամու ուժը, որը մինչ այդ ծառայում էր որպես առագաստանավերի շարժման միջոց։ Շոգեմեքենայի գյուտը 18 դարի կեսերին (Ջ. Ուատտ) շրջադարձային եղավ քաղաքակրթության համար։ Ջերմային շարժիչների մյուս խումբը ներքին այրման շարժիչներն են, որոնցով համալրված են ավտոմեքենաները։ Այդ շարժիչում վառելիքի այրման ջերմությունը վերածվում է մեխանիկական աշխատանքի։ Ինքնաթիռների, նավերի և հրթիռների շարժման համար ևս օգտագործվում է քիմիական վառելիքի էներգիան։ Որպես էներգիայի հիմնական աղբյուր մինչև այժմ ծառայում է վառելիքի, հատկապես օրգանական վառելիքի այրման ջերմությունը։ էներգիայի այլ տեսակների, մասնավորապես աշխատանքի փոխարկվելու մասին գիտությունը կոչվում է ջերմադինամիկա։ Ըստ այս ուսմունքի առաջին սկզբունքի, որը միաժամանակ էներգիայի պահպանման օրենքն է, էներգիան չի կարող առաջանալ ոչնչից և չի կարող անհետանալ։   նստվածքները Երկրի ընդերքի ոչ մեծ խորություններում են, այդ պատճառով առաջինը հենց այդ վառելիքն է սկսել օգտագործվել։  Նավթը և գազը ավելի մեծ խորություններում են (3000 մ և ավելի) և, բնականաբար, հայտնաբերվել ու օգտագործվել են ավելի ուշ։ Հարկ է իմանալ, որ վերջիններիս բաժինը օրգանական հանածո վառելիքի ընդհանուր պաշարի մեջ մեծ  նստվածքները Երկրի ընդերքի ոչ մեծ խորություններում են, այդ պատճառով առաջինը հենց այդ վառելիքն է սկսել օգտագործվել։  Նավթը  և գազը ավելի մեծ խորություններում են (3000 մ և ավելի) և, բնականաբար, հայտնաբերվել ու օգտագործվել են ավելի ուշ։ Հարկ է իմանալ, որ վերջիններիս բաժինը օրգանական հանածո վառելիքի ընդհանուր պաշարի մեջ մեծ չէ։

Օրգանական հանածո վառելի

Օրգանակն հանածո վառելիքի մասին անգլերեն լեզվով

Օրգանական հանածո վառելիք. վառելիքի և էներգիայի հիմնախնդիրը մարդկության առջև ծառացած կարևոր հարցերից մեկն է։ Արդյունաբերության և գյուղատնտեսության արտադրական կարողությունների ընդարձակման, նոր արտադրաեղանակների ներդրման, ձեռքի ծանր աշխատանքի վերացման համար անհրաժեշտ է վառելիքի և էլեկտրաէներգիայի արտադրության մշտական աճ։ Հազարամյակներ առաջ իրար հետ շփելով փայտի երկու կտոր՝ մարդն առաջին անգամ կրակ ստացավ, խորհրդավոր կրակ, որից այնուհետև մնաց անբաժան։ Դրանից սկսած՝ մինչև ժամանակակից գերհզոր հրթիռային շարժիչների ստեղծումը, մարդն անընդհատ փնտրել է ուժի և էներգիայի աղբյուրներ։ Դարեր շարունակ պարզագույն սարքերում որպես բանող ուժ օգտագործվել է մարդկանց և կենդանիների մկանային ուժը։ Այնուհետև մարդը կարողացել է իրեն ծառայեցնել շարժվող ջրի էներգիան։ Որպես առաջին ջրամեքենա կարելի է հիշատակել ոռոգման նպատակով օգտագործվող ասորեստանյան և եգիպտական շերեփանիվները։ 11-րդ սկսած՝ հատկապես եվրոպական երկրներում հողմաղացների ձևով օգտագործվել է քամու ուժը, որը մինչ այդ ծառայում էր որպես առագաստանավերի շարժման միջոց։ Շոգեմեքենայի գյուտը 18 դարի կեսերին (Ջ. Ուատտ) շրջադարձային եղավ քաղաքակրթության համար։ Ջերմային շարժիչների մյուս խումբը ներքին այրման շարժիչներն են, որոնցով համալրված են ավտոմեքենաները։ Այդ շարժիչում վառելիքի այրման ջերմությունը վերածվում է մեխանիկական աշխատանքի։ Ինքնաթիռների, նավերի և հրթիռների շարժման համար ևս օգտագործվում է քիմիական վառելիքի էներգիան։ Որպես էներգիայի հիմնական աղբյուր մինչև այժմ ծառայում է վառելիքի, հատկապես օրգանական վառելիքի այրման ջերմությունը։ էներգիայի այլ տեսակների, մասնավորապես աշխատանքի փոխարկվելու մասին գիտությունը կոչվում է ջերմադինամիկա։ Ըստ այս ուսմունքի առաջին սկզբունքի, որը միաժամանակ էներգիայի պահպանման օրենքն է, էներգիան չի կարող առաջանալ ոչնչից և չի կարող անհետանալ։   նստվածքները Երկրի ընդերքի ոչ մեծ խորություններում են, այդ պատճառով առաջինը հենց այդ վառելիքն է սկսել օգտագործվել։  Նավթը և գազը ավելի մեծ խորություններում են (3000 մ և ավելի) և, բնականաբար, հայտնաբերվել ու օգտագործվել են ավելի ուշ։ Հարկ է իմանալ, որ վերջիններիս բաժինը օրգանական հանածո վառելիքի ընդհանուր պաշարի մեջ մեծ  նստվածքները Երկրի ընդերքի ոչ մեծ խորություններում են, այդ պատճառով առաջինը հենց այդ վառելիքն է սկսել օգտագործվել։  Նավթը  և գազը ավելի մեծ խորություններում են (3000 մ և ավելի) և, բնականաբար, հայտնաբերվել ու օգտագործվել են ավելի ուշ։ Հարկ է իմանալ, որ վերջիններիս բաժինը օրգանական հանածո վառելիքի ընդհանուր պաշարի մեջ մեծ չէ։

Օրգանական հանածո վառելի

Օրգանակն հանածո վառելիքի մասին անգլերեն լեզվով

Օրգանական հանածո վառելիք. վառելիքի և էներգիայի հիմնախնդիրը մարդկության առջև ծառացած կարևոր հարցերից մեկն է։ Արդյունաբերության և գյուղատնտեսության արտադրական կարողությունների ընդարձակման, նոր արտադրաեղանակների ներդրման, ձեռքի ծանր աշխատանքի վերացման համար անհրաժեշտ է վառելիքի և էլեկտրաէներգիայի արտադրության մշտական աճ։ Հազարամյակներ առաջ իրար հետ շփելով փայտի երկու կտոր՝ մարդն առաջին անգամ կրակ ստացավ, խորհրդավոր կրակ, որից այնուհետև մնաց անբաժան։ Դրանից սկսած՝ մինչև ժամանակակից գերհզոր հրթիռային շարժիչների ստեղծումը, մարդն անընդհատ փնտրել է ուժի և էներգիայի աղբյուրներ։ Դարեր շարունակ պարզագույն սարքերում որպես բանող ուժ օգտագործվել է մարդկանց և կենդանիների մկանային ուժը։ Այնուհետև մարդը կարողացել է իրեն ծառայեցնել շարժվող ջրի էներգիան։ Որպես առաջին ջրամեքենա կարելի է հիշատակել ոռոգման նպատակով օգտագործվող ասորեստանյան և եգիպտական շերեփանիվները։ 11-րդ սկսած՝ հատկապես եվրոպական երկրներում հողմաղացների ձևով օգտագործվել է քամու ուժը, որը մինչ այդ ծառայում էր որպես առագաստանավերի շարժման միջոց։ Շոգեմեքենայի գյուտը 18 դարի կեսերին (Ջ. Ուատտ) շրջադարձային եղավ քաղաքակրթության համար։ Ջերմային շարժիչների մյուս խումբը ներքին այրման շարժիչներն են, որոնցով համալրված են ավտոմեքենաները։ Այդ շարժիչում վառելիքի այրման ջերմությունը վերածվում է մեխանիկական աշխատանքի։ Ինքնաթիռների, նավերի և հրթիռների շարժման համար ևս օգտագործվում է քիմիական վառելիքի էներգիան։ Որպես էներգիայի հիմնական աղբյուր մինչև այժմ ծառայում է վառելիքի, հատկապես օրգանական վառելիքի այրման ջերմությունը։ էներգիայի այլ տեսակների, մասնավորապես աշխատանքի փոխարկվելու մասին գիտությունը կոչվում է ջերմադինամիկա։ Ըստ այս ուսմունքի առաջին սկզբունքի, որը միաժամանակ էներգիայի պահպանման օրենքն է, էներգիան չի կարող առաջանալ ոչնչից և չի կարող անհետանալ։   նստվածքները Երկրի ընդերքի ոչ մեծ խորություններում են, այդ պատճառով առաջինը հենց այդ վառելիքն է սկսել օգտագործվել։  Նավթը և գազը ավելի մեծ խորություններում են (3000 մ և ավելի) և, բնականաբար, հայտնաբերվել ու օգտագործվել են ավելի ուշ։ Հարկ է իմանալ, որ վերջիններիս բաժինը օրգանական հանածո վառելիքի ընդհանուր պաշարի մեջ մեծ  նստվածքները Երկրի ընդերքի ոչ մեծ խորություններում են, այդ պատճառով առաջինը հենց այդ վառելիքն է սկսել օգտագործվել։  Նավթը  և գազը ավելի մեծ խորություններում են (3000 մ և ավելի) և, բնականաբար, հայտնաբերվել ու օգտագործվել են ավելի ուշ։ Հարկ է իմանալ, որ վերջիններիս բաժինը օրգանական հանածո վառելիքի ընդհանուր պաշարի մեջ մեծ չէ։Posted onDecember 11, 2018CategoriesUncategorizedLeave a commenton ՕՐԳԱՆԱԿԱՆ ՀԱՆԱԾՈ ՎԱՌԵԼԻՔ

Letter to Santa

Dear Santa

Hello, I think, I was a good boy this year and should get some presents.

I want many toys and phone.Dear Santa please do my wishes.Posted onDecember 10, 2018CategoriesUncategorizedLeave a commenton Letter to Santa

Առաջադրանքներ

10.12.2018

Թվերը գրի առնել հռոմեական թվերի տեսքով:

9, 24, 78,142, 674,984, 1211

122.PNG

9=IX

24=XXIV

78=LXXVII

142=CXXXXII

674=DCLXXIV

984=DCCCCLXXIv

1211=MCCXI

Երկու ընկեր գնացին խանութ և գնեցին մեկը 14 հատ կոնֆետ, մյուսը՝ 18, այնուհետև այն հավասարապես բաժանեցին 4 ընկերներով: Յուրաքանաչյուրին քանի՞ կոնֆետ հասավ, եթե պարզվում է, որ երկու ընկերները միչև կոնֆետները բաժանելը կերել էին 4 հատը:

14+18=32

32:4=8

Ավտոմեքենան A քաղաքից ժամը 8:00-ին դուրս եկավ և 14:00-ին հասավ B քաղաք: Քանի՞ ժամ նա վարեց մեքենան, եթե ընթացքում 90 րոպե  կանգառ է կատարել

6:00Posted onDecember 10, 2018CategoriesUncategorizedLeave a commenton Առաջադրանքներ

մայրենի

  1. Դուրս գրիր անծանոթ ու անհասկանալի բառերը և բառարանի օգնությամբ բացատրիր:Հրուշակեղենի-քաղցավենիք
  2. Դուրս գրիր քեզ դուր եկած հատվածը:Որ բոլոր երեխաները հայտնվեն լուսնի վրա
  3. Ինքդ վերնագրիր պատմությունը։Կախարդական Բիլլ Սմիտը
  4. Լրացրու բաց թողած տառերը՝ կեսօր,  թխվածք, գլուխկոնձի, ցանկություն, թռչուն: Հուշում՝ «Ցանկությունների ծառը» հեքիաթի մեջ այս բառերը կան:

Posted onDecember 7, 2018CategoriesUncategorizedLeave a commenton մայրենի

Ինչպես են նշում նոր տարին Եգիպտոսում

Image result for luxor temple

Եգիպտոսում ավանդական Նոր տարին համարվում է սեպտեմբերի 11-ը, երբ վարարում է Նեղոս գետը, ինչն իսկապես կարևոր իրադարձություն է անապատում բնակվողների համար, սակայն հունվարի 1-ն, ինչպես ամբողջ աշխարհում, Եգիպտոսում փոխվում է օրացուցային տարին:

Բովանդակային առումով՝ տոների այս ժամանականհատվածը փող աշխատելու լավագույն շրջանն է, երբ այստեղ հանգստանալու և Ամանորը դիմավորելու են գալիս բազմաթիվ զբոսաշրջիկներ: Ամանորն այստեղ ավելի շատ նման է արևմտյան մոդայի, քան իսկական տոնի:

Եթե չհաշվենք շոգ եղանակը, Եգիպտոսում կա ամեն ինչ՝ Ամանոր նշելու համար՝ անգամ ավանդական եղևնիները:

Ձմեռ պապին այստեղ անվանում են Papa Noel, ինչպես ֆրանսերենում՝ հիշելու և հիշեցնելու համար, թե ովքեր են տոները «տեղափոխել» անապատային այս երկիր:

Չնայած Եգիպտոսում ամանորյա տոները նշողները հիմնականում զբոսաշրջիկներն են, եգիպտոսցիները ևս Նոր տարվա գիշերը շնորհավորում են միմյանց և շամպայն են խմում:Posted onDecember 6, 2018CategoriesUncategorizedLeave a commenton Ինչպես են նշում նոր տարին Եգիպտոսում

.Տրված բառերը դարձրու ածանցավոր՝ ձյուն, հեքիաթ, թիվ, բժիշկ:

ձյունոտ,հեքաթային,թվական,բժշկություն

2.Մեկ բառով գրիր.

Քար ունեցող-քարոտ
Կեղտ ունեցող-կեղտոտ
Մուր ունեցող-մրոտ
Յուղ ունեցող-ցուղոտ
Ժանգ ունեցող-ժանգոտ
Փուշ ունեցող-փշոտ
Ցեխ ունեցող-ցեխոտ

Հետևյալ վերջածանցներով կազմիր նոր բառեր,
յուրաքանչյուր ածանցով երեքական բառ:

-ական-հեքյաթական,մարդական,աղջկական
-արան-գրադարան,պետքարան,զուքարան
-ավոր- հովսեպավոր,վիրաոր,մարդավոր
-անոց-հյուրանոց,հիվանդանաց,դպրոցանոց
-իկ-
-ակ-Posted onDecember 5, 2018CategoriesUncategorizedLeave a commenton

մայրենի

  1. Լրացրու բաց թողած տառերը:

Հանկարծ  հանդիպակած  ժայռի տակից միամեհի վարազ դուրս թռավ և չոր մացառներն ուդալար թռուտները ջարդուխուրդ անելով՝ խոյացավդեպի արտը: Երբ արջը տեսավ վարազին, ուզեցփաղչել, բայց երկյուղն այնքան մեծ էր, որսայթաքեց ու թրմգաց գետնին: Կատաղածվարազը ակնթարթորեն հարձակվեց ուպատաղոտեց ախոյանին: Վարազը վրեժ էրլուծում իր ձագուկների համար:

2.Մանկիկ, մայր, մանկություն, զավակ, որդի, գագաթ, առյուծ բառերըգրիր համապատասխան շարքերում:

Ո՞վ-Մանկիկ,
Ի՞նչ-մայր, մանկություն, զավակ, որդի, գագաթ, առյուծ

3.Հիշիր ասացվածքներն ու ավարտիր միտքը:

Աջով տուր,ձախով վերցրու
Լավություն արա,ջուրը գցիր
Սարը սարին չի հանդիպի,մարդ մարդուն չիհանդիպի
Ուժեղի մոտ միշտ էլ թույլն է մեղավոր

4.Տրված բառերը դարձրու ածանցավոր:

սալոր, գրություն, տուն-տնակ, բարիություն,տանձ-տանձենի
օրինակ՝ սալոր-սալորենի

5.Գրիր տրված բառերի հականիշները:

Բարի-տխուր, շատախոս- լռակյաց, տխուր-ուրախ,բարձր-ցածր, ստորոտ, ազնիվ-խաբեբա

6.Ավարտիր նախադաությունները:

Գազանների արքան գազազած էր, որովհետև նասոված էր
Հայրը խորհուրդ տվեց աղջկան, որ ամուսնանա
Գայլը ընդհուպ մոտեցել էր գյուղին, քանի որ որսէր ուզում անել    իր ձագուկների համար:

7.Օգտվելով բառարանից՝ գրիր տրված բառերի հոմանիշները:

Օրնիբուն-գիշեր ցերեկ, չարչարվել- Տանջվել,խոշոր- Մեծ, լուռ-անձայն, համարձակ- Անվեհեր,երկյուղ- Վախ:Posted onDecember 4, 2018CategoriesUncategorizedLeave a commenton մայրենի

իմ սիրտս

Իմ սրտում հյուրանոց չի ու ես ում ես սիրում եմ դնում եմ այնտեղ օրինակ մայրիկին ու հայրիկին։Իմ սիրտը շատ տեղ ունի բայց ես այտեղ դնում եմ իմ բարեկամներին ու վերջ։Իմ սրտում ես ել եմ ինձ դնում ։

Image result for սիրտ

Posted onDecember 3, 2018CategoriesUncategorizedLeave a commenton իմ սիրտս

մաթեմ

a-3225,b-225,c-25

a-b+c=3225-225+25=3025

a-(b+c)=3225-(225+25)=2975

միավոր-3

հազարավոր-0

մյուս թվերն էլ-5

լուծում

տաս․-5

հազ․-0

հարյուր․-5

տաս․-5

միավոր-3

6:15րոպեPosted onDecember 3, 2018CategoriesUncategorizedLeave a commenton մաթեմ

Այցելում դեպի բնության թանգարան

Երեկ մենք գնացինք բնության թանգարան ու մենք այնտեղ տեսա շատ կենդանիներ մեզ այնտեղ բացատրեցին, որ մի քանի կենդանիները շատ քիչ կտեսնես հայաստանում ու վորոնք կարմիր գրքում այնտեղ մենք տեսանք առյուծներ ու ձկներ, հրացաներ ու կրաներ,միչատներ ու թռչուներ,թիթեռներ ու բույսերPosted onNovember 29, 2018CategoriesUncategorizedLeave a commenton Այցելում դեպի բնության թանգարան

Ինչ եղավ երբ եղնիկը գնաց

ես զգացի որ,ես էլ նրան չէմ տեսնելու եղնիկին  ու նա կորավ․Մի տարի հետո․Ես արթնացա իմ տեղաշորում, իսկ տեսա մի օձ, որը ինձ կծեց ու ես հիշեցի եղնիկի մասին։Ես գնացի հիվանդանոց ու ինձ ասեցին conected…Posted onNovember 23, 2018CategoriesUncategorizedLeave a commenton Ինչ եղավ երբ եղնիկը գնաց

մայրենի

կենդանի- լսում էնք թ իսկ գրում էնք դ

ձագ- լսում էնք ք իսկ գրում էնք գ

օր- լսում էնք օ գրում էնք օ

երբ- լսում էնք փ գրում էնք բ

թուխս- լսում էնք խ գրում էնք խPosted onNovember 15, 2018CategoriesUncategorizedLeave a commenton մայրենի

Գառնի

Տրդատ Ա

 
Գառնու տաճարին նվիրված ՀՀ հուշադրամի դարձերեսը, 1994

Տրդատ Ա-ն մ. թ. 65 թվականին մեկնում է Հռոմի կայսր Ներոնի մոտ՝ թագադրվելու։ Մինչ այդ Հայաստանում Հռոմի ազդեցությունը վերականգնելու նպատակով պատերազմ սկսվեց ( 54-63  թվականներ) Պարթևստանի դեմ, որն ավարտվեց հայ-պարթևական ուժերի հաղթանակով։ Հռանդեայի պայմանագրով (64 թվական) որոշվեց, որ հայոց արքա Տրդատ Ա-ն իր թագը ստանալու է Ներոնից։

Հռոմեական զորքերը 59 թվականին գրավել, ավերել ու հրկիզել են Հայաստանի մայրաքաղաք Արտաշատը։ Ներոնի ցուցումով Կորբուլոնը Տրդատ Ա-ի հետ 64 թվականին ստորագրել է Հռենադայի հաշտության պայմանագիրը, ճանաչել Մեծ Հայքիանկախությունը, իսկ Տրդատին՝ Հայաստանի թագավոր, պայմանով, որ նա մեկնի Հռոմ և թագադրվի Ներոնի ձեռքով։ 65 թվականին Տրդատ Ա-ն իր ընտանիքով՝ կնոջ ու երեխաների, եղբորորդիների, ինչպես և 3 հազար հայ ու պարթև հեծելազորի, շքախմբի և հռոմեական մի հատուկ զորամասի ուղեկցությամբ ցամաքային ճանապարհով ուղևորվում է Հռոմ։ Նրանց ամենուր հանդիսավոր ու փառահեղ ընդունելություն են ցույց տալիս։ Ուղևորության ամբողջ ծախսը (օրական մոտ 200 000 դինար-դրաքմե, այսինքն՝ մոտ 160 000 ոսկի ռուբլի) վճարում էր Հռոմեական կայսրությունը։

Ես, ո՛վ վեհապետ, Արսակեսի հետնորդն եմ, Վոլոգեսոս և Պակորոս թագավորների եղբայրը, իսկ քո ծառան: Ու եկել եմ ես դեպի քեզ, իմ աստծուն, երկրպագելու քեզ, ինչպես Միթրային, և թող ինձ համար կատարվի այն, ինչ դու ինքդ կամենաս. քանզի դու ես իմ վիճակը և իմ բախտըԵվ դու լավ արեցիր անձամբ գալով այստեղ, որպեսզի քո ներկայությամբ իմ ներկայությունը վայելես. և այն ամենը, ինչ ոչ քո հայրը քեզ ժառանգություն թողեց, ոչ ևս քո եղբայրները քեզ տալուց հետո պահպանեցին, ես բոլորը քեզ պարգևում եմ և դարձնում Հայաստանի թագավոր, որպեսզի թե՛ դու և թե՛ նրանք հասկանաք, թե ես կարող եմ թագավորություններ և՛ վերցնել, և՛ պարգևել:Թե ինչու պետք է Ներոնի ուղարկած զորքին Հռանդեայի ճակատամարտում ծանր պարտության մատնած և խայտառակած (հռոմեական զորքին ստիպեցին անցնել նիզակների տակով) Տրդատը այսպես դիմեր կայսրին, մնում է անհասկանալի։ Նամանանավանդ, որ Տրդատին հաճոյեցնելու համար, որպեսզի վերջինս գա և ստանա գահ Հռոմում, Ներոնը վճարեց արքայի ողջ շքախմբի ճանապարհորդության համար դեպի Հռոմ և վճարեց Արտաշատի վերականգման համար։  Հայտնի է նաև, որ հռոմեական պատմիչը երբևիցե ականատես չէր եղել այդ իրադարձություններին, քանի որ ապրել էր 100 տարի հետո։  Կարելի է եզրակացնել, որ սա հռոմեական պատմիչի կողմից պարզապես հորինված պատմություն է, պարտություն կրած կայսրության դեմքը պատմության առաջ փրկերու համար։Կորբուլոնի ավերած Արտաշատը վերաշինելու համար Ներոնը Տրդատին նվիրում է 50 միլիոն դինար-դրաքմե, այսինքն՝ մոտ 40 միլիոն ոսկու ռուբլի, ինչպես նաև Արտաշատը վերականգնելու համար՝ հռոմեացի բազմաթիվ արհեստավորներ։ Տրդատն ուներ շինարարական աշխատանքների ընդարձակ ծրագիր։ Նա չի բավարարվում Ներոնի տված արհեստավորներով և «… մեծ դրամ խոստանալով, ձգտում է իր հետ Հայաստան տանել այլ վարպետներ և արհեստավորներ, բայց Կորբուլոնը արգելք է հանդիսանում, թույլ տալով թագավորին տանել միայն նրանց, որոնց տվել էր կայսրը»[5]։ Տրդատ Ա-ն 66 թվականին իր ուղեկիցներով վերադարձել է Հայաստան և, օգտվելով խաղաղ ու բարենպաստ պայմաններից, զբաղվել շինարարական աշխատանքներով՝ վերաշինել է ավերված Արտաշատը՝ «Հայոց Կարթագենը» և այլ բնակավայրեր։ Նա վերակառուցում է նաև Գառնու բերդը և նրա ներսում կառուցում նոր շենքեր, այդ թվում՝ Գառնու տաճարը։Պաշտամունք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ենթադրվում է, որ տաճարը նվիրված է եղել արևի աստված Արեգ-Միհրին[6]։ Հայ արքաները, մասնավորապես Տրդատը, իրենց աստված-հովանավորն էին համարում Միթրային, և բնական է թվում այն ենթադրությունը, որ հզոր Հռոմի դեմ հաղթանակից ու նրա իսկ կողմից թագադրվելուց հետո, վերադառնալով հայրենիք, իր գահանիստ վայրում կկառուցի Գառնին, տաճար՝ նվիրված հենց իր հովանավոր-աստված Միհրին[7]։ Միհրը, իբրև լույսի, ճշմարտության խորհրդանիշ, հաճախակի պատկերվել է ցլի (խավարի) դեմ մենամարտելիս։Ա. Կ. Տրևերը գրում է․․․․ Գառնու հեթանոսական տաճարը նվիրված է եղել Արևի աստծու պաշտամունքին, հնարավոր է, որ այդ աստվածությունը ժողովրդի մեջ դեռևս կրում էր Արեգ անունը, իսկ Արշակունիների թագավորական առօրյա կենցաղում կոչվում էր Միհր, այսինքն՝ Միթրա[8]Բարենորոգումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]7-րդ դարի Սուրբ Սիոն եկեղեցու փլատակները։4-րդ դարի առաջին տարիներին տաճարի ներսում և դրսում կատարվել են բարենորոգման աշխատանքներ. այն վերափոխվում էր իբրև «տուն հովանոց»։ Վերացվել են դրսի զոհասեղանները, ներսի կուռքը, ծածկվել է երդիկի բացվածքը, վերացվել երդիկից թափվող ջրերի հեռացման համար հատակի վրա ստեղծված քարակերտ հարմարանքը, և այդ մասը սալահատակվել, վերափոխվել է տաճարի մուտքը՝ այն հարմարացնելով բնակության համար[9]։Գառնու պեղումների ընթացքում հայտնաբերված որոշ բեկորների ուսումնասիրությունը Մառին բերեցին այն եզրակացության, որ քրիստոնեական կրոնի ընդունումից հետո հեթանոսական տաճարը վերակառուցվել է և նրա ցելլայի մեջ ստեղծվել է եկեղեցի։ Այդ տեսակետին են Խաչատուր Դադայանը, Յա. Սմիռնովը, Կ. Վ. Տրևերը։ Դրան համակարծիք չէ Ալեքսանդր Սահինյանը[10]։ Ըստ նրա՝ եկեղեցին եղել է, բայց այն կառուցված է եղել անտիկ տաճարի արևմտյան կողմում։ Այդ քառաբսիդ եկեղեցին կառուցվել է 7-րդ դարում, որի ավերակները ցարդ նույն տեղում են[11]։Երկրաշարժ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Տաճարի փլատակները 20-րդ դարի սկզբին (հրատարակված 1918 թվականին)[12]։1679 թվականին Գառնու տաճարը խոնարհվեց ուժեղ երկրաշարժի հետևանքով։ Կործանված տաճարի մասերը, նրբաքանդակ սյուների կտորները և պատերի քարերը, խոյակներն ընկած էին տաճարի շուրջը. դա հնարավոր դարձրեց տաճարի վերակազմությունն իր նախնական տեսքով։ Մինչ այդ, հարկ է հիշատակել այն փաստը, որ տաճարի վերականգնման հարցը բարձրացվել է դեռևս 1880-ական թվականներին, երբ հնագետ կոմս Ա. Ա. Ուվարովի առաջարկությամբ նախատեսվում էր տաճարի քարերը տեղափոխել Թիֆլիս և վերականգնել այնտեղ։ Քարերի տեղափոխումը հանձնարարված էր Երևանի նահանգապետին, որը, բարեբախտաբար, չկատարեց այդ հանձնարարականը՝ հիմնավորելով տեխնիկական անհնարինությամբ[13]։Գառնու տաճարի հետազոտությամբ զբաղվել են Նիկողայոս Բունիաթյանը[14], Բաբկեն Առաքելյանը[15], Ն. Տոկարսկին և այլ հեղինակներ[16]։Ուսումնասիրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Բայց մինչ այդ՝ 1909-1911 թվականներին, Նիկողայոս Մառի արշավախումբն առաջինն է պեղել ու բացել Գառնու նախաքրիստոնեական տաճարի, այնուհետև ՀՀ Գիտությունների ակադեմիայի 1948 թվականից գործող արշավախումբը (ղեկ. Բաբկեն Առաքելյան)՝ Գառնու ամրոցիճարտարապետական ամբողջ համալիրի (ամրաշինական ու քաղաքաշինական կառույցների) մնացորդները։ 1930-ականներին Նիկողայոս Բունիաթյանը փորձել է վերականգնել տաճարը։1949 թվականին ԳԱ հնագիտական արշավախումբը ձեռնարկեց Գառնու կանոնավոր պեղումները Բաբկեն Առաքելյանի ղեկավարությամբ։ Հենց այդ արշավախմբի հետ էլ Գառնու ճարտարապետական կառույցի իր ուսումնասիրությունը սկսեց Ալեքսանդր Սահինյանը։Գառնի տաճարի վերականգնման նախագիծը կառավարությունը հաստատեց 1968 թվականի դեկտեմբերի 10-ին։ 1969 թվականի հունվարին սկսվեցին վերականգնման աշխատանքները։ Այստեղ ևս աշխատանքները ղեկավարում էր Ալեքսանդր Սահինյանը։ Վերականգնումն ավարտվեց 1975 թվականին՝ տաճարի կառուցումից ուղիղ 19 դար և կործանումից շուրջ երեք դար անց։Ճարտարապետություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Գառնու տաճարի քիվից հատվածՏաճարի հատակագիծըՏաճարը հելլենիստական շրջանի ճարտարապետությանը բնորոշ պերիպտեր տիպի կառույց է (պերիպտեր՝ չորս կողմից սյունաշարերով եզերված աղոթասրահ)։ Կանգնած է բարձր պատվանդանի վրա, որի գլխավոր մուտքի առաջ ունի ինն աստիճանից բաղկացած քարե սանդուղք։ Եռանկյուն ճակտոնը (հյուսիսային ճակատ) եզերված է ատամնաշարի և բուսական ու երկրաչափական քանդակների հարուստ համադրությամբ։ Երկթեք տանիքը ծածկված է բազալտե սալիկներով՝ միացված արճճով ամրացված գամերով։ Վիմագրական, մատենագիտական ու հնագիտական նյութերի համատեղումով արդեն պարզված է, որ տաճարը կառուցել է Տրդատ Ա թագավորն իր թագավորության 11-րդ տարում, այսինքն՝ մ. թ. 77 թվականին։Մասնագետների մեծագույն մասը տաճարը համարում է «հռոմեական», «հունահռոմեական» հուշարձան կամ նրա ճարտարապետությունը կապում հելլենիստական ընդհանուր արվեստի հետ՝ գրեթե միշտ ընդգծելով (ավելի կամ պակաս չափով) հուշարձանի ճարտարապետական-կառուցողական արվեստում դրսևորվող տեսակի առանձնահատկությունները[17]։Մի մասը հուշարձանը դիտում է իբրև հայկական-հելլենիստական կառուցվածք, իսկ որոշ հեղինակներ, ճիշտ հակառակը, այն համարում են միանգամայն «պատահական», «օտար մարմին» հայկական հողի վրա։ Մառը, խոսելով հայ մշակույթի, մասնավորապես ճարտարապետության մասին, դրանք չի համարում օտար երկրներից բերած բույս, այլ նշում է, որ դրանք միշտ եղել են իրենց «ինքնուրույն դրոշակակիրը»[18]։ Հայկական ճարտարապետության մեջ նա տեսնում էր երկու ուղղություն՝ առաջինը տեղական, երկրորդը՝ կազմավորված հունահռոմեական ճարտարապետության ազդեցության ներքո[19]։ Մառը գրում է.… այլ ժողովուրդներից կրած ազդեցություններն էլ այնպես է յուրացրել, որ այդ ստացածի վրա դրոշմել է իր սեփական ազգային կնիքը[20]:Ալեքսանդր Սահինյանն այն կարծիքին է, որ Գառնու տաճարը հունահռոմեական, ընդհանուր հելլենիստական ու տեղում գոյություն ունեցող ճարտարապետական-կառուցողական արվեստի յուրահատուկ մի սինթեզ է, որ այն հայկական-հելլենիստական մշակույթի հուշարձան է[21]։Տաճարի սյուներԳառնու ամրոցն Արարատյան դաշտի հյուսիսարևելյան մատույցների պաշտպանական համակարգի հենակետն էր։ Անտիկ շրջանում հրվանդանի եռանկյան գագաթը կազմող բնական անանցանելի ժայռի շարունակության վրա ստեղծվել է ժամանակի համար անառիկ ամրաշինական հզոր կառուցվածք։ Ամրոցի եռանկյունաձև տարածքը, հարավից, հարավ- արևմուտքից, մասամբ արևելքից երիզված լինելով մինչև 300 մ բարձրություն ունեցող ժայռերով, հյուսիսից, հյուսիս-արևմուտքից և արևելքից շրջապատված է 14 աշտարակների հաջորդականությամբ ստեղծված պարսպապատով, որի ամբողջ պարագիծը (աշտարակների հետ) 314, 28 մ է։Տաճարի խոյակներՄեծ ուշադրություն է դարձվել տաճարի հարդարանքին։ Քանդակազարդման արվեստի հիմքում ընկած է միասնական հորինվածքում բազմազան մոտիվների կիրառման սկզբունքը՝ բազմազանությունը միասնության մեջ։ Միմյանց չեն կրկնում տաճարի մյուս մասերի ու մանրամասների՝ խոյակների բարձիկների, արխիտրավների՝ սոֆիտների, սյունասրահների առաստաղի սալերի զարդաքանդակները։ Տարբեր մշակումներ ունեն նույնիսկ գլխավոր քիվի առանձին քարերի վրա փորագրված առյուծի գլուխների քանդակները։Ն. Տոկարսկին բարձր է գնահատում կառույցում որձաքարի տաշի և քանդակման նուրբ տեխնիկան, որին, ըստ նրա, ի վիճակի էին հասնել միայն տեղական վարպետները, քան դյուրամշակ մարմարի հետ գործ ունեցող դրսից եկած հռոմեացիները։ Բայց միաժամանակ նշում է, որ Գառնու հեթանոսական տաճարը լավագույն օրինակն է այն բանի, թե ինչպես տեղական վարպետները հմտորեն միահյուսեցին հռոմեական ճարտարապետության առանձին հատկանիշներ, գծեր հելլենիստական հիմքի մեջ[22]։Հիշատակություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Լավաշից պատրաստված Գառնու հեթանոսակա տաճարի մանրաքանդակըԳառնու ամրոցի պաշտպանական անառիկ համակարգը, մասնավորապես անտիկ շրջանի տաճարի կառուցվածքը՝ «թախտն Տրդատայ», դարեր ի վեր հիշատակվում է հայ մատենագրության մեջ (Մովսես Խորենացի, Եղիշե, Փավստոս Բուզանդ, Ստեփանոս Կիրակոս,Տարոնեցի Ասողիկ, Գանձակեցի, Վարդան Աշխարհագիր, Միքայել Ասորի, Գրիգոր Դարանաղցի և այլն)։Բանաստեղծ Սիմոն Ապարանցին, 1593 թվականին այցելելով Գառնի, ի դեմս այնտեղ դեռ կանգուն մնացած տաճարի, վերապրում է հայ ժողովրդի անցած ուղին, կորցրած պետականությունը, մշակույթը և գրում հուշարձանին նվիրված իր «Ողբանք ի վերայ թախտին Տրդատայ թագաւորին» նշանավոր պոեմը[23]։ Գառնու անտիկ նախաքրիստոնեական տաճարը Ալեքսանդր Սահինյանը համարել է «ճարտարապետական արվեստի կատարյալ մի ստեղծագործություն»[24], Թորոս Թորամանյանը՝ «հայ գեղարվեստի թագուհի»[25], իսկ Հակոբ Մանանդյանը նշում է, որ «Հայկական մեծ անցյալի այս փառահեղ մնացորդը հայ ժողովուրդը պետք է պահպանի ամենամեծ խնամքով»[26]։Սրճարանի կառուցում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]2013 թվականի դեկտեմբերին ՀՀ Մշակույթի նախարարության «Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն Վլադիմիր Պողոսյանը հայտարարեց, որ իրենք են Գառնու ամրոցում՝ Գառնու տաճարի հարևանությամբ սրճարան կառուցելու թույլատվություն են տվել, և շինարարությունը կավարտվի 2014 թվականի գարնանը[27][28]։Հայտարարությունից հետո հասարակության տարբեր շրջանակներ՝ գիտնականներ, ճարտարապետներ, հուշարձանագետներ, ակտիվ քաղաքացիներ դատապարտեցին ՀՀ Կառավարության այդ որոշումը։[29][30][31] Հասարակության ընդվզումը օրըստօրե քննադատական խոսքից վերածվեց ֆիզիկական առճակատման։ Մասնավորապես, մի քանի տասնյակ քաղաքացիներ Գառնու ամրոցից դուրս բերեցին սրճարանի համար նախատեսված շինանյութը և շինարարական տեխնիկան, տեղափոխեցին Երևան և թողեցին ՀՀ Մշակույթի նախարարության շենքի դիմաց «Հասմիկինը՝ Հասմիկին» մակագրությամբ։[32][33]Հասարակական աճող բողոքը կանխելու նպատակով, այնուամենայնիվ, ՀՀ Մշակույթի նախարարությունը նահանջեց և 2014 թվականի մարտի 8–ին հայտարարեց, որ հրաժարվում է սրճարան կառուցելու որոշումից։[34]Հուշակոթող՝ նվիրված տաճարի վերականգնմանը և ճարտարապետ Ալեքսանդր Սահինյանին 1978 թվականի տաճարի հյուսիսարևելյան կողմում։Տես նաև[խլմբագրել| խմբագրել կոդը]·         Գառնու ամրոց·         Գառնի (գյուղ)

Posted onNovember 15, 2018CategoriesUncategorized1 Commenton Գառնի

Ռուսերեն

Проверорочный тест.Несколько  лет тому назад стая лебедей опустилась отдыхать на маленькое озеро. Они переночевали и утром собрались в путь. Вдруг раздался выстрел. Испуганная стая поднялась в воздух. А на берегу осталась раненая птица. Один из лебедей вернулся и долго кружил над убитой птицей. Потом лебедь улетел догонять своих.    Ровно через год на это озеро снова прилетел лебедь. Он был один,безстаи. Вот уже четвертую осень он прилетает сюда. Он помнит выстрел. И все-таки прилетает.

Прочитай текст и выполни задания:

                  1.Озаглавь текст и запиши.Убит

2.Где отдыхала стая лебедей?

а)в  лесу;

б)на озере;

в)удеревни.

3.Когда стая собралась в путь?

а)днем;

б)вечером;

в) утром.

                  4.Раздался выстрел, и на берегу осталась…

а)стая  лебедей;

б) вожак стаи;

в) убитая  птица.

                  5.Какую осень лебедь прилетает на это озеро?

а)  пятую;

б) четвертую;

в) вторую.

  1. К данным словам подбери синонимы из текста.

Небольшое- маленькое                                                       Помнит-не забивает

Отправились- опустилась                                                     Перепуганная- Испуганная

Внезапно- Вдруг                                                                      Возвратился- снова прилетел

7.К данным словам подбери антонимы из текста.

Большое- маленькое                                                            Чужих- своих

Вечером- утром                                                                     Забывает- помнит

Опустилась- поднялась                                                        

Добавить комментарий

Заполните поля или щелкните по значку, чтобы оставить свой комментарий:

Логотип WordPress.com

Для комментария используется ваша учётная запись WordPress.com. Выход /  Изменить )

Google photo

Для комментария используется ваша учётная запись Google. Выход /  Изменить )

Фотография Twitter

Для комментария используется ваша учётная запись Twitter. Выход /  Изменить )

Фотография Facebook

Для комментария используется ваша учётная запись Facebook. Выход /  Изменить )

Connecting to %s